Rijksbeleid

De handhaving van de leerplicht is een zaak van de overheid. Scholen zijn verplicht om schoolverzuim te melden aan de leerplichtambtenaar. Die moet het vervolgens weer melden aan de officier van justitie. Is een spijbelaar jonger dan 12 jaar, dan moeten zijn ouders zich bij de officier van justitie verantwoorden. Ouders kunnen bovendien een procesverbaal krijgen wanneer ze hun kind onder schooltijd meenemen op vakantie.

Meldplicht

Officieel moet het hoofd van de school het college van burgemeester en wethouders van de gemeente waarin de leerling woont of verblijft, op de hoogte stellen van het schoolverzuim. Die verplichting geldt als:

• een leerling zonder geldige reden drie achtereenvolgende schooldagen verzuimt;
• een leerling gedurende een periode van vier opeenvolgende lesweken meer dan een achtste deel van het aantal uren les- of praktijktijd verzuimt;
• een leerling gedurende een periode van vier opeenvolgende lesweken meer dan een achtste van de lestijd verzuimt.

Scholen en gemeenten zijn zich steeds meer bewust van het belang van een goede verzuimaanpak. Toch constateert de Onderwijsinspectie dat sommige scholen verzuim niet goed kunnen melden. Dat komt door een gebrekkige administratie, onduidelijkheid over verantwoordelijkheden en gebrek aan kennis van de voorschriften en termijnen waarbinnen zij verzuimgedrag moeten melden.

Digitaal verzuimloket

Om scholen in staat te stellen het verzuim beter te melden, heeft voormalig staatssecretaris Van Bijsterveldt van het kabinet-Balkenende IV de volgende maatregelen genomen:

• Vanaf augustus 2009 moeten scholen in het voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs verzuim melden via het digitale verzuimloket van de IB-groep. Dit loket is een beveiligde website waarop alle scholen op één adres en op één manier verzuim moeten melden. De IB-groep zorgt ervoor dat iedere melding direct bij de juiste gemeente komt. Dat scheelt scholen veel uitzoekwerk en tijd. Zodra verzuim wordt gemeld moeten gemeenten snel ingrijpen.
  Het ministerie van OCW en de IB-Groep hebben samen een folder over het verzuimloket ontwikkeld. Meer informatie is te vinden op de site van de IB-groep.
• De regels voor het melden van schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten worden vereenvoudigd. De nieuwe wettelijke termijn voor verzuim is 16 uur ongeoorloofde afwezigheid in vier weken. Deze termijn geldt voor alle leerplichtige leerlingen in het basis-, voortgezet-, speciaal en middelbaar beroepsonderwijs. De nieuwe meldtermijn gaat in het schooljaar 2010-2011 in.
• Het toezicht op het naleven van de Leerplichtwet door scholen, waaronder het melden van verzuim, wordt een taak van de Onderwijsinspectie. Nu ligt die taak nog bij de gemeente.
• In de schoolgids moet expliciet staan hoe de school verzuim wil tegengaan, zodat ouders en leerlingen goed op de hoogte zijn van de consequenties van verzuim.