Gedeelde verantwoordelijkheid

Effectief werken en bevordering van de effectiviteit van de hulp of dienstverlening zijn geen zaken van de professional alleen. Verschillende partijen hebben daarin een verantwoordelijkheid:

• De professional: is ervoor verantwoordelijk de beste zorg of dienst te leveren, naar de huidige stand van kennis. Hij kan daarbij gebruikmaken van richtlijnen en interventies, die aangeven wat je moet doen bij een specifieke doelgroep. De professional kan, op basis van zijn kennis en ervaring, hiervan afwijken als hij denkt dat dit de kwaliteit van de zorg of dienst ten goede komt. Hij moet zich daarover kunnen verantwoorden tegenover zijn beroepsgroep, via intervisie, supervisie en eventueel klacht- en tuchtrecht. Ook moet hij zich kunnen verantwoorden tegenover de samenleving, via inspectie en door resultaatgegevens te overleggen.
• Beroepsverenigingen: waken over de kwaliteit van een professie via onder meer registratie van gekwalificeerde leden (de professionals) en tuchtrecht.
• De zorg- of dienstverlenende instelling: stelt als organisatie de professional in staat optimale zorg te verlenen, onder meer door hem de mogelijkheid te bieden kennis te delen en zich (bij)te scholen voor specifieke programma's die van belang zijn voor de doelgroep. Kwaliteitskaders helpen de instelling te bepalen wat daarbij belangrijke aandachtspunten zijn. De instelling zorgt er ook voor dat ze haar prestaties (kwaliteit, effectiviteit) meet.
• Wetenschappers: bevorderen de effectiviteit van zorg en dienstverlening door onderzoek te doen naar wat werkt bij welke doelgroepen en onder welke omstandigheden.
• Opleidingen: zorgen ervoor dat er voor (aankomend) professionals een goed scholingsaanbod is dat hen opleidt volgens de geldende inzichten.
• Inspecties van de overheid: zien erop toe dat professionals en zorgaanbieders werken volgens de geldende wet- en regelgeving.
• Cliëntenverenigingen: beoordelen vanuit hun perspectief de kwaliteit van zorg en dienstverlening.
• Financiers: letten namens belasting- en premiebetalers vooral op de kosteneffectiviteit van de zorg en streven naar zo goed mogelijke resultaten tegen een zo laag mogelijke prijs.
• Eigenaars van interventies: beschikken over de kennis over een specifieke handelswijze bij een specifieke doelgroep en over de daaraan gekoppelde handboeken, trainingen en monitors. De kennis is in principe onder professionals vrij uitwisselbaar. Voor de handboeken, trainingen en monitors geldt dat meestal niet.

In de jeugdsector is deze rolverdeling in veel gevallen nog niet geregeld. Daarom zijn er momenteel grootschalige projecten om bijvoorbeeld het meten van de effectiviteit in de sector beter vorm te geven, de professionalisering te bevorderen, de kennis over 'wat werkt' stevig in de sector te verankeren en de invoering van goede interventies te waarborgen.