Instrumenten

Voor het vaststellen van depressieve symptomen zijn diverse instrumenten beschikbaar. Deze instrumenten zijn te verdelen in instrumenten voor vroegsignalering, voor screening en voor diagnostiek.

Vroegsignalering

Vroegsignalering leidt tot de constatering dat er mogelijk sprake is van (het risico op) depressiviteit. Vroegsignalering vindt plaats wanneer het vermoeden van problemen niet duidelijk is afgebakend tot een bepaald type probleem. Als bij vroegsignalering blijkt dat er depressieve symptomen aanwezig zijn, dan is verdere screening noodzakelijk. 

Een voorbeeld van een vroegsignaleringsinstrument is de Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ), dat gericht is op psychische en psychosociale problematiek en vaardigheden bij kinderen en adolescenten.
Instrumenten die gebruikt kunnen worden voor de vroegsignalering van depressieve klachten zijn:

• Competentiebelevingsschaal voor Kinderen (CBSK)
• Kort Instrument voor de Psychologische en Pedagogische Probleem Inventarisatie 12-15 (KIPPPI 12 - 15)
• Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ)
• Vierdimensionale Klachtenlijst (4DKL)

Screening

Screening gaat een stap verder dan vroegsignalering. Instrumenten binnen deze categorie worden in een latere fase ingezet, namelijk als er al vermoedens van depressiviteit zijn.

Een voorbeeld van een screeningsinstrument dat specifiek is gericht op het vaststellen van het vóórkomen en de ernst van depressieve symptomen is de Depressie Vragenlijst voor Kinderen (DVK) voor kinderen van 9 tot en met 12 jaar. Een voorbeeld van een meer algemeen screeningsinstrument is de Child Behavior Checklist (CBCL), waarin een subschaal angstig/depressief is opgenomen.
Instrumenten die kunnen worden ingezet bij de screening op depressie zijn:

• Beck Depression Inventory-II (BDI-II-NL)
• Child Behavior Checklist (CBCL)
• Children´s Depression Inventory (CDI)
• Conners' Rating Scale-Revised (CRS-R)
• Depressie Vragenlijst voor Kinderen (DVK)
• Development and Well-Being Assessment (DAWBA)
• Minnesota Multiphasic Personality Inventory, jongerenversie (MMPI-A)
• Sociaal Emotionele Vragenlijst (SEV)
• Teacher's Report Form (TRF)
• Utrechtse Coping Lijst, versie voor adolescenten (UCL-A)
• Vragenlijst Sociale en Pedagogische Situatie (VSPS)
• Youth Self Report (YSR)

Diagnostiek

Als uit de screening naar voren komt dat een jeugdige mogelijk een depressie heeft, dan is verdere diagnostiek door een gedragswetenschapper noodzakelijk.

Een voorbeeld van een diagnostisch instrument is de Kiddie-SADS-lifetime versie (K-SADS-PL). Dit semigestructureerde interview gebruikt de DSM-III-R en DSM-IV criteria om zicht te krijgen op psychopathologie bij kinderen en jongeren.
Instrumenten die bijdragen aan het stellen van de diagnose zijn:

• Anxiety Disorders Interview Schedule for DSM-IV - Child version (ADIS-C)
• Child Assessment Schedule (CAS, P-CAS)
• Kiddie-SADS-lifetime versie (K-SADS-PL)
• Semigestructureerd Klinisch Interview voor Kinderen en Adolescenten (SCICA)

Meer informatie

Meer informatie over het vaststellen van de aanwezigheid en van de aard van depressies vindt u in: Het herkennen en diagnosticeren van depressieve stoornissen 

Meer informatie over instrumenten voor het signaleren en diagnosticeren van depressie is ook te vinden op de site van het Landelijk Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie.