Kennis

Begrippen

Hieronder vindt u een aantal omschrijvingen van relevante begrippen. Meer omschrijvingen vindt u in de Jeugdthesaurus elders op deze site.

Beroepen
Geheel van met elkaar samenhangende beroepsactiviteiten, gemeenschappelijk aanvaarde theoretische en ethische uitgangspunten en methodieken, waarvan de aard en de onderlinge samenhang onafhankelijk zijn van specifieke arbeidsorganisaties.

Beroependomeinen
Samenhangend geheel van beroepsactiviteiten, uitgevoerd door beroepskrachten uit een samenhangend geheel van beroepen en/of functies en aangeboden als een samenhangend geheel van diensten; bij beroependomeinen gaat het om de samenhang in de beroepsactiviteiten, bij branches gaat het om een economische indeling in werkvelden; beroependomeinen kunnen in verschillende branches voorkomen en in één branche kunnen verschillende beroependomeinen voorkomen.

Beroepenstructuur
Systematische ordening en beschrijving van met elkaar samenhangende beroepen, waarmee de werkgevers aangeven wat de opleidingsbehoefte is, het personeels- en opleidingsbeleid in organisaties kan worden versterkt en beroepsbeoefenaren zelf een beter inzicht kunnen krijgen in hun eigen beroepscompetenties en in die van beroepsbeoefenaren in verwante beroepen.

Beroepscodes
Vastgelegde waarden en normen van een beroep die als leidraad dienen voor een goede beroepsuitoefening.

Beroepscompetenties
Competenties van beroepskrachten om in voorkomende beroepssituaties op adequate, doelbewuste en gemotiveerde wijze proces- en resultaatgericht te handelen, dat wil zeggen passende procedures te kiezen en toe te passen om de juiste resultaten te bereiken; beroepscompetenties vormen een onderdeel van beroepsprofielen en kwalificatieprofielen.

Beroepskrachten
Mensen die werkzaam zijn in een bepaald beroep of specifieke functie waarvoor zij betaald krijgen, dit in tegenstelling tot vrijwilligers.

Beroepsorganisaties
Verenigingen van beoefenaars van hetzelfde beroep met als doel de professionaliteit en de kwaliteit van de beroepsbeoefenaars uit een specifieke beroepsgroep te bevorderen, ontwikkelen en beschermen.

Beroepsvarianten
Clusters van functies die grote verwantschap vertonen en in de praktijk herkenbaar zijn, met een gemeenschappelijke kern in termen van taakinhoud en kwalificatie; hierbij kan een variant van verschillende beroepsgroepen afgeleid zijn.

Beroepsverenigingen
Verenigingen van beoefenaars van hetzelfde beroep met als doel de professionaliteit en de kwaliteit van de beroepsbeoefenaars uit een specifieke beroepsgroep te bevorderen, ontwikkelen en beschermen.

BIG
Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg; regelt onder meer de wettelijke eisen voor opleidingen in de gezondheidszorg, de bevoegdheden van beroepsbeoefenaars en het tuchtrecht in de gezondheidszorg; de wet heeft tot doel de bevordering van de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de bescherming van de patiënt.

Certificering
Vorm van externe kwaliteitsbeoordeling door een onafhankelijke instantie aan de hand van duidelijke normen of eisen.

Competenties
Geïntegreerd geheel van kennis, inzicht, vaardigheden, attitudes en persoonlijke eigenschappen waarmee op adequate wijze resultaten kunnen worden behaald in een beroepssituatie, een leersituatie of een maatschappelijke situatie; competenties zijn te ontwikkelen.

Deskundigheidsbevordering
Alle activiteiten die de deskundigheid van mensen met betrekking tot de uitoefening van een functie of beroep verbeteren; kan zich ook richten op niet-opgeleiden en vrijwilligers.

EVC
Erkenning verworven competenties; systeem voor het erkennen van eerder of elders verworven competenties wat resulteert in het toekennen van vrijstellingen, certificaten of diploma's, bijvoorbeeld bij werkervaring of eerder gevolgde opleidingen van vrijwilligers, herintreders en mensen van buitenlandse afkomst.

Functies (arbeid)
Geheel van beroepsactiviteiten dat in een specifieke arbeidsorganisatie tot de verantwoordelijkheid van één beroepskracht behoort; in tegenstelling tot beroepen zijn functies altijd gebonden aan een bepaalde organisatie; het zijn specifieke verschijningsvormen van beroepen.

Intervisie
Werkbespreking op basis van uitwisseling van ervaring en kennis; knelpunten en problemen in het werk worden behandeld.

Professionalisering
Kwalitatieve verbetering van een beroepsgroep.

Professionals
Mensen die werkzaam zijn in een bepaald beroep of specifieke functie waarvoor zij betaald krijgen, dit in tegenstelling tot vrijwilligers. 

Scholing
Activiteiten na de beroepsopleiding, die erop gericht zijn kwalificaties van arbeidskrachten op peil te houden of op peil te brengen voor de uitoefening van functie en beroep.

Tuchtrecht
Recht dat toeziet op de naleving van wetten, erecodes en gedragsregels die gelden voor sommige (vrije) beroepen; dit kan zowel een wettelijk tuchtrecht zijn, onder meer voor accountants, notarissen en beroepsbeoefenaren in de individuele gezondheidszorg (medisch tuchtrecht), als een verenigingstuchtrecht opgesteld door een beroepsorganisatie, onder meer voor maatschappelijk werkers, psychologen, pedagogen en makelaars.

Verenigingstuchtrecht
Recht dat toeziet op de naleving van erecodes en gedragsregels die gelden voor beroepskrachten die zijn aangesloten bij een beroepsorganisatie met een eigen tuchtrecht, zoals maatschappelijk werkers, psychologen, pedagogen en makelaars.

Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg
BIG; regelt onder meer de wettelijke eisen voor opleidingen in de gezondheidszorg, de bevoegdheden van beroepsbeoefenaars en het tuchtrecht in de gezondheidszorg; de wet heeft tot doel de bevordering van de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de bescherming van de patiënt.

Wettelijk tuchtrecht
Recht dat toeziet op de naleving van wetten, erecodes en gedragsregels die gelden voor sommige (vrije) beroepen, geregeld in een wet; onder meer voor accountants, beroepsbeoefenaren in de individuele gezondheidszorg (medisch tuchtrecht), notarissen en loodsen.

Meer begripsomschrijvingen vindt u in de Jeugdthesaurus elders op deze site.