Kennis

Rijksbeleid

Het Nederlandse beleid ten aanzien van voortijdig schoolverlaten is gebaseerd op de Lissabon-doelstelling van de Europese Raad. Daarin staat dat het aantal voortijdig schoolverlaters in de periode tussen 2000 en 2010 met de helft moet zijn teruggebracht.
Het huidige beleid tegen voortijdig schoolverlaten is gericht op het bestrijden van voortijdig schoolverlaten door preventie in het onderwijs, het handhaven van de leerplicht en de aanpak van risicojongeren in grote steden.

Aanval op de uitval
In 2006 hebben de minister en staatssecretaris van Onderwijs gekozen voor 'Aanval op de uitval', een pakket van extra maatregelen om schooluitval actief te bestrijden. Die maatregelen zijn:

• vroege preventie: het probleem wordt aangepakt bij de bron door taal- en leerachterstanden vroeg te bestrijden.
• soepele overgangen: een slechte aansluiting tussen primair en voortgezet onderwijs kan het begin zijn van problemen in de leerloopbaan. Vooral de overgang van vmbo naar mbo moet soepeler verlopen om uitval te voorkomen.
• bij de les houden: uitval begint vaak met spijbelen. 
• de praktijk als leermeester: veel leerlingen leren graag en gemakkelijker in de praktijk.

De jongeren die ondanks deze maatregelen uitvallen, zijn in twee groepen te verdelen. Om te beginnen zijn dat jongeren die bewust en weloverwogen kiezen voor werk boven school. Deze jongeren krijgen hulp om in hun werk een startkwalificatie te behalen. Ook als ze niet meer naar school gaan, kunnen zij erkenning krijgen voor wat zij in de praktijk geleerd hebben.
Daarnaast zijn er jongeren die stoppen met school zonder uitzicht op een stabiele plaats op de arbeidsmarkt. Deze groep wordt met individueel maatwerk en een sluitende aanpak geholpen om terug naar school te gaan, een baan te vinden of een combinatie van die twee te maken.

Verder leren dan je neus lang is
Sinds 1 augustus 2007 geldt de kwalificatieplicht. Jongeren die niet meer volledig leerplichtig zijn, maar nog geen startkwalificatie hebben, zijn sindsdien verplicht om tot hun achttiende jaar te werken aan het behalen van zo'n startkwalificatie. Meer informatie hierover is te vinden op de website van de rijksoverheid.

Regionale Meld- en Coördinatiepunten (RMC's)
Om voortijdige schoolverlaters een betere uitgangspositie in de maatschappij te geven heeft het ministerie van OCW in 1994 de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie ingesteld. In 2001 is de regeling verder uitgewerkt in de RMC-wetgeving. Nederland is daarvoor verdeeld in 39 RMC-regio's. De kerntaken van de RMC-functie zijn:

• een sluitende melding en registratie, doorverwijzing en herplaatsing van vroegtijdig schoolverlaters
• het bevorderen van een goede samenwerking tussen alle partijen in de regio die te maken hebben met jongeren tot 23 jaar
• het realiseren van een sluitende aanpak met een zo goed mogelijk traject op maat voor de jongere die extra zorg nodig heeft.

Digitaal verzuimloket

Scholen in het voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs moeten sinds augustus 2009 spijbelende leerlingen melden via een digitaal verzuimloket. Het verzuimloket is een beveiligde website waar scholen op één adres en op één manier verzuim melden. Dat maakt het voor scholen gemakkelijker om verzuim te melden. De IB-groep zorgt ervoor dat iedere melding onmiddellijk bij de juiste gemeente komt. De leerplichtambtenaar kan dan snel ingrijpen. Dat betekent een stap vooruit in de bestrijding van schooluitval. Meer informatie over het digitaal verzuimloket is te vinden in het dossier Schoolverzuim.